Theatrale rondleidingen door Action Zoo Humain op 2 augustus 2018

Philip Aguirre y Otegui, Speaker’s Corner, 2001 (Collectie Mu.ZEE – langdurige bruikleen Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap)

Action Zoo Humain spoelt deze zomer aan in Oostende! Tijdens Theater Aan Zee spelen Chokri Ben Chikha en zijn gezelschap hun nieuwste voorstelling ‘Amnestie’ en organiseren ze theatrale rondleidingen doorheen de tentoonstelling ‘Een gesprek tussen collecties uit Kinshasa en Oostende’ in Mu.ZEE.

Action Zoo Humain neemt je mee op sleeptouw langs de kunstwerken. Wie is de anonieme privéverzamelaar? Waarom verzamelde hij kunstwerken van de ‘Kinois’? En wat vinden Congolezen daar zelf van? Deze  performatieve rondleiding poogt de geografische en culturele afstand tussen de kunstenaars en bezoekers in Oostende en Kinshasa te overbruggen.

Met: Chokri Ben Chikha, Geneviève Galo, Gert Jochems en Erik-Ward Geerlings

 

“De ontvoeringsindustrie draait zolang eraan wordt verdiend en zolang er opdrachtgevers zijn. De internationale kunstmaffia is daar een van. Kunsthandel is een duister domein in het economische veld. Er is niet zoiets als een vrije markt. Kunst wisselt meestal veel vaker van eigenaar door manipulatie en roof dan door verkoop.”

“Congolese kunst is verreweg superieur, omdat daar een emotionaliteit in zit.
Een spiritualiteit en expressiviteit, een schreeuw van de natuur.
Ergens leven die Afrikanen toch nog dichterbij de natuur, zo dichtbij als u en ik niet kunnen komen. Toch, Geneviève?”

 

Verslag: performance “The Reign of Afropeanism 2.0”

© Kachiri Faes

Roland Gunst en Sibo Kanobana brachten op zondag 18 maart de lecture-performance ‘The Reign of Afropeanism 2.0’ in Mu.ZEE. Beide kunstenaars hebben Vlaams Congolese roots en wonen in België.

“Afropeanism is an attitude that cherishes and values hybridity, intercultural encounters, multilingualism, transnationality and cosmopolitanism. It does so through the prism of African-European relations throughout history and challenges the blackness/whiteness discourse’s ambiguity  that still permeates current perceptions of identity and difference. Afropeanism is an antiracist and anti-essentialist ideology of encounter, knowledge-sharing and prejudice-awareness that bridges the apparently unbridgeable and that points to the common past, present and future of so-called ‘black’ and ‘white’ people, and by extrapolation of the whole human race.” (Sibo Kanobana)

(“Het afropeanisme is een attitude die veel waarde hecht aan hybriditeit, interculturele contacten, meertaligheid, transnationaliteit en kosmopolitisme. Dit doet het via het prisma van de Afrikaans-Europese relaties doorheen de geschiedenis. Het daagt zo ook de ambiguïteit van het zwart/wit discours uit. Afropeanisme is een antiracistische en anti-essentialistische ideologie van  ontmoetingen, delen van kennis en een bewustzijn van vooroordelen waardoor overbrugd wordt wat ogenschijnlijk niet overbrugd kan worden. Op die manier wordt gewezen op het gemeenschappelijke verleden, heden en toekomst van de zogenaamde ‘zwarten’ en ‘blanken’, en bij uitbreiding het volledige menselijke ras.”)

© Kachiri Faes

Roland Gunst heeft een Belgische vader en een Congolese moeder. Hij beleefde zijn kindertijd in Congo en verhuisde op twaalfjarige leeftijd naar België. Door zijn gemengde achtergrond werd hij in die twee landen telkens als een andere persoon aanzien, een blanke in Afrika maar een zwarte in België. Uiteindelijk belandde hij in een identiteitscrisis, deze leverde dan wel weer inspiratie voor zijn werk.

De performance bestaat uit twee delen. In deel één wordt via een tocht door de geschiedenis de aanwezigheid van Afrikanen uit alle lagen van de samenleving in Europa (onder andere in Vlaanderen) op verschillende momenten in de tijd aangetoond. De reeks van figuren die aan bod komen, in hun eigen tijd erg beroemd, zijn nu vaak in de vergetelheid geraakt. Andere figuren genieten nog altijd een internationale faam, maar hun Afrikaanse roots werd verborgen. Deze notabelen staan op hun beurt dan weer symbool voor duizenden anderen die in de anonimiteit leefden. De eeuwenlange Afrikaanse aanwezigheid op het Europese continent lijkt in de doofpot te zijn gestopt. Een belangrijke oorzaak voor de verblanking van de Europese geschiedenis is de introductie van de raciale hiërarchie als dominant referentiekader van het Europese wereldbeeld aan het einde van de negentiende eeuw. Het Europees intercultureel verleden werd verborgen. Afrika is een onlosmakelijke deel van Europa en Vlaanderen. Nadat de nadruk is gelegd op het gemeenschappelijke verleden, wordt in het tweede deel een blik op het heden en de toekomst geworpen. Een heden geconfronteerd met een integratie probleem ondanks de interculturele geschiedenis van Europa. We volgen de mythe van de Congolese prins Lion die, vergezeld van een leger van Congolezen, naar Vlaanderen trekt om er koning te worden van het eerste

© Kachiri Faes

Afropeaanse koninkrijk. Koning LION, de zwarte leeuw van Vlaanderen, zal zoals een nieuwe Leeuw van Vlaanderen, de Vlamingen bevrijden van het integratieprobleem door de invoering van een nieuwe hybride Vlaamse identiteit. Dit omvat de Afropese identiteit geïnspireerd op het Afropeanisme. Samen met zijn leger en volgelingen richt hij 3 paleizen op waar de Vlaamse bevolking (autochtonen en allochtonen) een integratietraject zullen doorlopen om hun Vlaamse identiteit te transformeren naar een Afropese identiteit die diversiteit omarmt. Is deze hybride identiteit de oplossing voor het Vlaamse integratieprobleem?

Feit en fictie stromen vrijelijk door elkaar heen in deze performance, wat het voor het publiek des te boeiender maakt. De aaneenschakeling van rituelen die uitgevoerd worden tijdens de lezing creëren een fascinerend geheel dat tot nadenken stemt.


Wie de performance in Mu.ZEE gemist heeft, krijgt een herkansing op 24/05 in Vooruit in Gent. 

Lecture performance ‘The Reign of Afropeanism 2.0’ door Roland Gunst en Sibo Kanobana

Op 18 maart 2018 om 14 u. vindt in de tentoonstelling ‘Een gesprek tussen collecties uit Kinshasa en Oostende’ de lecture performance ‘The Reign of Afropeanism 2.0’ door Roland Gunst en Sibo Kanobana plaats.

Geïnspireerd door het Afropeanisme presenteren twee sprekers van Vlaams-Congolese origine (Roland Gunst en Sibo Kanobana) hun geschiedkundig en artistiek onderzoek naar de aanwezigheid en de invloed van Afrikanen in Europa vanuit de geschiedenis van Vlaanderen. De lezing bestaat uit twee delen die overeenstemmen met de door hen omschreven twee golven van Afropeanisme: de eerste golf (1500-2017) is de sluimerende verspreiding van het Afropeanisme in Europa, de tweede golf (2017- ) is de oprichting van het eerste Afropese koninkrijk in Vlaanderen.

Roland en Sibo schetsen een beeld van de Afrikaanse aanwezigheid in Europa en Vlaanderen in het verleden, het heden en de toekomst. Door gebruik te maken van historische feiten (werkelijkheid), fictie en autobiografische elementen vertellen ze een alternatieve versie van de Europese geschiedenis en van de toekomst. Hun relaas wordt ondersteund door foto’s, video’s en objecten die ze als historische documenten en als etnografische (rituele) objecten hanteren. Deze performance is een ritueel om het authentieke en echte gezicht van Europa te reveleren en (re)construeren.

Flandria, patroonheilige van Vlaanderen (c) 2017 Roland Gunst

Filosoof Achille Mbembe over ‘afropolitanisme’ in RektoVerso (2014):

“Afropolitanisme is een geheel van praktijken dat probeert om van het continent weer één grote ruimte van circulatie te maken, inderdaad. Afrika is een immens continent. Maar het is ook verdeeld, opgedeeld in enclaves. Het duurt enorm lang om van het ene punt naar het andere te bewegen, om allerlei redenen. Niet alleen door de afstand en de infrastructuur, maar ook door de nationale grenzen: een absurde erfenis van het kolonialisme. Afropolitanisme probeert die grenzen en de logica van de enclave te overstijgen, vanuit het besef dat beweging een essentieel element is van onze geschiedenis, van ons Afrikaanse archief. En dan heb ik het ook over de circulatie tussen het continent en de rest van de wereld. Die gaat niet in één richting. Sinds de economische crisis in Europa zijn ontzettend veel Portugezen geëmigreerd naar Angola. We hebben ook een zeer grote Indische en Aziatische diaspora, van Nairobi tot Zuid-Afrika. We hebben mensen van Europese origine die een Afrikaanse nationaliteit hebben verworven. En als resultaat van die mix zien we gigantische stedelijke agglomeraties met een creoolse, hybride cultuur ontstaan. Afropolitanisme is een manier van in de wereld zijn, een vorm van wereldwijsheid.”