Norbert Hostyn over ‘De familie Laguna emigreert’ van Antonio Berni

Tentoonstellingszicht ‘Een gesprek tussen collecties uit Kinshasa en Oostende’ (episode 1): Antonio Berni & Philip Aguirre y Otegui (c) Kristien Daem
Antonio Berni, 'De familie Laguna emigreert' (1972)

Antonio Berni (Rosario 1905-Buenos Aires 1981) geldt nog steeds als één van de sleutelfiguren in de Zuid-Amerikaanse beeldende kunst van de twintigste eeuw. In 2014-2015 was er  nog een belangrijke retrospectieve die reisde van het Museum of Fine Arts in Houston naar het Phoenix Art Museum en tenslotte naar het Museo de Arte Latinamerica in Buenos Aires. Daarvoor werd "De familie Laguna" in bruikleen gegeven.

Berni evolueerde vanuit het postimpressionisme naar realisme (Nuevo Realismo) en surrealisme. Van 1958 af ging hij schilderijen maken waarin hij assemblagetechnieken combineerde met geschilderde fragmenten. In die techniek werkte hij een monumentale cyclus uit rond de fictieve personages Juanito Laguna en Ramona Montiel, symbolen voor de Argentijnse onderklasse, het proletariaat uit de sloppenwijken. Om dit te accentueren gebruikte hij  versleten kledij en allerlei andere aftandse spullen in die assemblages.

Het Museum voor Schone Kunsten van de Stad Oostende kocht twee werken uit deze cyclus aan, respectievelijk in 1971 en 1973:

- De familie van Juanito Laguna (1960)
- De familie Laguna emigreert (1972)

Het museum koesterde toen duidelijk een internationale aankooppolitiek. Wat té ambitieus allicht voor het bescheiden budget. "De familie Laguna emigreert" toont de beide protagonisten met hun kroost en hun schamele bezittingen onderweg, op zoek naar beter bestaan.

Norbert Hostyn

Norbert Hostyn over ‘Lezend Echtpaar’ van Raoul Servais

Tentoonstellingszicht ‘Een gesprek tussen collecties uit Kinshasa en Oostende’ (episode 1): Raoul Servais & [toegeschreven aan] Baruti Chenge (c) Kristien Daem
Nog tot en met 17 juni 2018 wordt ‘Lezend echtpaar’ (1955) van Raoul Servais tentoongesteld in ‘Een gesprek tussen collecties uit Kinshasa en Oostende’.

"Voor een kamerscherm zitten, van elkaar afgewend, een man en een vrouw te lezen. Zij weekt ondertussen haar voeten in een teil water. De interpretatie kan alle kanten uitgaan: is dit hun gewone manier van doen? Of zit er een haar in de boter? In alle geval is het stil.

Dit kleine, frêle, bijna intimistische werkje van Raoul Servais dateert uit de vijftiger jaren en werd aangekocht door de Stad Oostende. Het hing vele jaren onopvallend in het bureau van de stadsbibliothecaris in het Feest- en Kultuurpaleis, onzichtbaar voor het publiek.

Servais maakte carrière en naam als animatiefilmer, maar zijn allereerste creaties waren toch picturaal. Zo verzorgde hij de nieuwe muurschilderingen in het nu verdwenen "Ons Achturenhuis" in de Langestraat toen de gelagzaal, ook in die  tijd, gerenoveerd werd. En hij tekende voor één van de mooiste carnavalsaffiches ooit van de Stad Oostende, die van 1954. Zaken die je door het trefwoord "Servais" in te tikken ook kunt terugvinden op de Beeldbank van de Stad Oostende."



Norbert Hostyn

 

Tip: vanaf 30 juni 2018 opent de Raoul Servais Museumvleugel in Mu.ZEE!

Norbert Hostyn over ‘M2000’ van Bert De Leeuw

Bert De Leeuw & Bienvenu Nanga
(c) Steven Decroos

Het werk ‘M2000’ van Bert De Leeuw staat momenteel opgesteld in de tentoonstelling ‘Een gesprek tussen collecties uit Kinshasa en Oostende’. Het werd aangekocht door het voormalige Museum voor Schone Kunsten van Oostende en maakt nu deel uit van de Mu.ZEE-collectie. Het bronzen beeld van De Leeuw gaat in Mu.ZEE de dialoog aan met de futuristische werken van Bienvenu Nanga. Conservator van het Museum voor Schone Kunsten Norbert Hostyn vertelt naar aanleiding van de huidige tentoonstelling over de historiek van ‘M2000’ uit 1978: 

"Bert De Leeuw (Antwerpen, 1926-2007) was als kunstschilder en beeldhouwer in de jaren '50 tot '90 een prominent figuur op de Vlaamse kunstscène. Hij was medestichter van de groep G-58 Hessenhuis, een gezelschap van jonge vooruitstrevende Antwerpse kunstenaars die voor hun activiteiten konden beschikken over de reusachtige zolder van het Hessenhuis. Dit alles begon in de begeesterende periode van Expo '58. In de groep horen ook de namen thuis van ondermeer Walter Leblanc, Pol Mara, Vic Gentils, Jan Dries en Paul Van Hoeydonck.

In 1981 had De Leeuw een individuele tentoonstelling in het nu verdwenen Museum voor Schone Kunsten Oostende. Het museum zette toen nog lijnen uit naar eigentijdse Belgische en buitenlandse kunst. Dit zou veranderen toen het PMMK enkele jaren later de deuren opende in Oostende en een taakverdeling zich opdrong.

Het is naar aanleiding van die tentoonstelling dat M2000 werd aangekocht. Een typisch werk van De Leeuw uit die tijd: constructivistisch, gebaseerd op geometrische vormen, zoals hier de driehoek. Andere sculpturen bestonden uit losse modules die in variabele volgorden geplaatst of gestapeld konden worden. Deze versie in verguld brons werd pas na de aankoop uitgevoerd op basis van het tentoongestelde model, dat in gips was voor zover ik me herinner.

Het boek "Kunstbeeld in Vlaanderen vandaag" (Lannoo, Tielt, 1982), een waardevol tijdsdocument, wijdde op blz. 76-77 aandacht aan hem. In 2000 verscheen bij uitgeverij Pandora (Antwerpen) een monografie over Bert De Leeuw geschreven door J. De Roey, E. Van Buynder, Fr. Boenders en J. Glaudemans. In het monumentale naslagwerk "Beeldhouwkunst in België vanaf 1830" van Marx-Engelen werd De Leeuw met meerdere bladzijden gehonoreerd. De eerlijkheid gebiedt te melden dat zijn naam, net als die van zovele tijdgenoten en medestanders nu wat weggedeemsterd is. Al is dat misschien iets té sterk uitgedrukt; maar inmiddels zijn we een paar generaties verder en vragen nieuwe kunstenaars om aandacht. Toch bracht het M HKA in 2012 nog een evocatie van de groep G-58 in een tentoonstelling "De zoldermythe".

Een faitdivers is me bijgebleven van zijn Oostendse tentoonstelling uit 1981: de autocar met zijn Antwerpse familie en vrienden, waaronder ook de gastspreker, zat hopeloos vast in een monsterfile op de autostrade en het gezelschap kwam pas uren na het gestelde uur in Oostende toe ... Erg vervelend in tijden zonder GSM!"

Norbert Hostyn